Yüzyıllardır hüküm süren bir millet ve dünyaya meydan okumuş bir ırk. Konuştuğu ve kullandığı diller muhakkak zamanla farklılık yaşamış ve alıntılar yapılmıştır. Tarih boyunca çok sayıda dil kullanmayı tercih etmiş ve bunlara eklemeler yapılmıştır. Bu yazıda şuana kadar kullanılması tercih edilen dillerden ve yapılan değişikliklerden bahsedeceğiz.

Uzun süreli savaşlar ve fethedilen ülkelerde birçok milletle iletişime geçilmiş ve onların dillerinden bir parça alıntı yapılmıştır. Kültürel farklılık ve değişim diye isimlendirdiğimiz olay kısmen bu diyebiliriz. Dil ve alfabe konusunda 5 farklı alfabe bizlere yansıtılmıştır.

1) Göktürk Alfabesi:

Metinleri isim olarak Göktürk veya Orhun olarak isimlendirilir. Orhun’da yerleşmiş olan Türkler tarafından kullanılmış ve düzenlenmiştir. Bu alfabeyi Hunlar, Göktürkler ve Türk kavimler kullanmayı tercih etmiş ve eklemeler yaşamıştır. Göktürk alfabesi 38 harften oluşmaktadır. Dördü sesli olup, sekiz sesi karşılar, geri kalan harfler sessiz harf statüsündedir. İlginç olan ise; ok, ko, uk, ku, ük, kü, nç, nd, gibi heceler kendine has harflerle gösterilir. Sağdan sola doğru yazılır bu alfabe ve bu şekilde okunur.

 

 

2) Uygur Alfabesi:

Göktürklerin ardından kurulan Uygurlar tarafından isimlendirilmiş olan bu alfabe. 18 adet işaretten,sembolden meydana gelmiştir.4 sesli harf geri kalan harfler ise sessiz harf olarak bilinir. Sağdan sola yazılış mevcuttur ve harfler birbirine bitişik olacak biçimde yazılır. Bu yazının katiplerine yani yazıcılarına bakşı, bakşıgeri veya serbahşı ismi verilmektedir.

 

3) Arap-İslam Alfabesi:
Türklerin İslamiyeti kabul etmesinin ardından yaşanan bu dönemde bu alfabe ön plana çıkmış ve yaygın olarak kullanılmı tercih edilmiştir. Arap alfabesi 28 harftir ancak Türklerin kullandıkları 31 ile 36 harften oluşmaktadır. Bu alfabe ile Türk islam tarihinde birçok eser verilmiştir. Sağdan sola yazılır. Kullanımı zor gibi görünse de harflerin öğrenimi çok da zor ya da uğraştırıcı değildir.

 

4) Kiril Alfabesi:
Kiril alfabesi emperyalizmin zoraki olarak uygulattığı bir işlemdir. Bu cümleyle ilk karşılaştığımda bir mana veremedim fakat konuyu şu şekilde izah edebilirim sizlere. Ruslar sınırları içerisinde Türklere bütünlüklerini bozmak amacıyla tek bir alfabe yasağı koyarak farklı semboller ve şekillerle dolu alfabeler koymuştur. Otuz sekiz harftir. On biri sesli, geri kalan harfler ise sessiz harf statüsündedir. Soldan sağa doğru yazılır. Kullanım alanı, Rusya’daki Türkler içindir.

 

5) Latin Alfabesi:
1925 senesinde ilk olarak Azeri Türkleri tarafında kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye Cumhuriyetinin ilan edilmesinin ardından 1928 senesinde ülkemizde kullanılmaya başlandı. 8 sesli harf bulunur geri kalan ise sessiz harftir. Türkiye ve Avrupa Türkleri tarafından kullanılan bu alfabe diğer kullanılan alfabelere göre daha kolay ve öğrenilmesi daha basittir. Türkler bu 5 alfabenin yanı sıra birçok alfabeyi kullanmıştır fakat uzun süre kullanılan ve bizlerin etki ettiği alfabeler bilgi verilen 5 alfabedir.

Yazar Hakkında

Yorumlar


Sen de Yorumla!